Síðastliðinn þriðjudagsmorgun labbaði ég inni í Árnagarð. Árnagarður er ein af byggingum Háskóla Íslands. Ég var að fara að taka þátt í tveggja daga vinnustofu með Peter Liljedahl sem er höfundur hugsandi skólastofu (e. building thinking classroom). Ég er almennt mjög hrifin af þessari kennsluaðferð sem kennari, en þessi kennsluaðferð hentar ekki öllum nemendum og ég veit það, því þessi kennsluaðferð hentar ekki mér sem nemanda. Markmið mitt á þessari vinnustofu, var að segja Peter frá þessari upplifun minni, þar sem mér finnst mikilvægt að ég fái að koma því til skila, enda séu líklega aðrir nemendur að upplifa það sama og ég.
Fyrir þá sem ekki þekkja til hugsandi skólastofu, þá er það aðferðafræði sem er notuð í stærðfræðikennslu til að fá nemendur til þess að hugsa, í stað þess að mata nemendur af upplýsingum. Í hugsandi skólastofu vinna nemendur í handahófskenndum þriggja manna hópum. Hver hópur stendur við lóðrétta töflu með einn penna og hópurinn vinnur saman að lausn verkefna sem kennarinn leggur fyrir.
Ég hef upplifað hugsandi skólastofu mörgum sinnum. Líklega farið í gegnum 30 mismunandi verkefni sem nemandi. Ég kynntist fyrst þessari aðferð á stuttu námskeiði fyrir stærðfræðikennara í framhaldsskóla og síðan tók ég einni áfanga í Háskóla Íslands síðasta haust þar sem stór hluti annarinnar fór í að fara í gegnum þessa kennsluaðferð. Mín upplifun var sú að yfirleitt náði ég ekkert að hugsa þegar ég stóð upp við töfluna sem nemandi. Um leið og einn í hópnum byrjaði að tala og ég tala nú ekki um ef sá hópmeðlimur var mjög spenntur og æstur, þá lokaðist heilinn á mér alveg. Ég náði ekkert að hugsa. Stundum gat ég byrjað að hugsa en það varði skammt og vandamálið versnaði þegar einhver úr hópnum var að reyna að útskýra fyrir mér hvað hann var að gera. Ég þóttist bara fatta, því það var ekki séns að heilinn á mér gæti opnast við þessar útskýringar.
Ég er svona nemandi sem þarf tíma til að hugsa, tíma til að melta og vil virkilega fá að njóta þess að leysa krefjandi verkefni í friði. Mig langar að fá að hugsa hlutina sjálf, en ekki láta aðra segja mér hvað þeir eru búnir að fatta. Oft var ég enn að velta fyrir mér verkefninu í hugsandi skólastofu, þegar aðrir í hópnum voru komnir á fleygiferð með að leysa verkefnið.
Þetta er upplifunin sem mig langaði að miðla til Peters, höfundar hugsandi skólastofu, augliti til auglitis. Það er ömurlegt að vera nemandi í þessari aðstöðu. Mér finnst leiðinlegt að mega ekki melta verkefnið, mér finnst hundleiðinlegt að standa við töfluna og þykjast skilja af því að ég nenni ekki að hlusta á útskýringar frá hópmeðlimum, af því að ég veit að ég mun ekki fatta þær strax. Þannig að flest hugsandi skólastofu verkefni sem ég hef tekið þátt í hingað til hafa gengið út á að ég þykist fatta og er reyndar rosalega góð í því. Ég er líka mjög góð í að spyrja og hvetja aðra í hópnum, án þess að fatta neitt. Svo stend ég bara og kinka kolli og allir halda að ég sé að vinna með hópnum, en ég er bara að þykjast og mér líður hræðilega. Mér finnst þetta tímasóun fyrir mig. Þessi aðferð virkar ekki fyrir mig.
Ég var nánast farin að hlakka til að segja við Peter, “ég get ekki hugsað í hóp, þetta virkar ekki fyrir mig og þess vegna virkar þessi hugsandi skólastofa líklega ekki fyrir marga aðra nemendur”.
Þegar ég mætti þennan þriðjudagsmorgun, þá var Peter og skipuleggjendurnir að klára að setja upp töflur, það voru mættir 60 áhugasamir framhaldsskóla- og hákskólakennarar og því þurfti 20 töflur!
Peter var snöggur að virkja hópinn og áður en allir náðu að fá sér kaffi, hófst fyrsta “hugsandi skólastofu” verkefnið undir stjórn hans.
Peter útskýrði verkefnið mjög vel og tók nokkur dæmi með okkur, svo ég hafði tíma til að melta vel hvað við værum að fara að gera. Þegar ég hitti hópinn minn þá náði ég að fylgja eftir og sú vinna gekk bara nokkuð vel. Næsta verkefni byrjaði á svipaðan hátt, en þegar líða tók á verkefnið þá var ég dottin út og náði ekki að fá að melta og hugsa sjálf. Ég var svekkt og pirruð inní mér, en líka spennt, því þetta var tækifæri fyrir mig til að fara til Peters og segja að ég hafi ekki fattað neitt þegar líða tók á verkefnið og mér leið hræðilega og fannst þetta verkefni tímasóun fyrir mig.
En verkefnið var ekki búið, Peter fór nefnilega strax í framhaldinu yfir, hvernig við gætum glósað sem hópur og svo í kjölfarið fengum við öll að setjast í sæti og leysa samskonar verkefni á pappír á eigin spýtur. Það var dásamlegt. Ég var svo glöð að fá að hugsa ein og finna út hvort ég gæti leyst verkefnin ein, án þess að það væri talað við mig á meðan. Meðan ég sat og reiknaði, þá náði ég að fatta það sem hinir höfðu fattað upp á töflu og þá small allt saman hjá mér. Það var þá sem ég áttaði mig því að þessi hugsandi skólastofa virkar fyrir mig, ef hún er notuð alla leið.
Stór hluti af hugsandi skólastofu á að fara í að taka saman hvað var lært, síðan eiga hóparnir að búa til glósur saman eftir ákveðinni uppskrift frá kennaranum og svo í flestum verkefnum þarf að gefa nemendum kost á að kanna einir og sér hvort þeir hafi náð tökum á því efni sem verið var að fara yfir.
Niðurstaða mín eftir fyrsta daginn, var að líklega hentar þessi kennsluaðferð flestum nemendum, ef kennarinn er mjög góður í að setja fram verkefnin og gleymir ekki að verja stórum hluta tímans (að lágmarki ⅓ tímans skv. Peter) í að taka saman efnið, glósa og/eða leyfa nemendum að kanna skilning sinn einslega.
Eftir 17 klukkutíma samveru með Peter í vikunni, þá er ég sannfærð um að kennari eins og Peter getur fengið alla til að blómstra í hugsandi skólastofu. Þannig að ef einhver segir núna, “þessi hugsandi skólastofa virkar ekki fyrir unglinginn minn”, þá er ég nokkuð viss um að það sé vegna þess hvernig kennarinn heldur utan um verkefnið ásamt bekkjarstjórnun, en ekki tengt kennsluaðferðinni sjálfri. En einhvers staðar verða kennarar að byrja. Það getur tekið tíma fyrir kennara að byggja upp góða hugsandi skólastofu, en á meðan það er gert finnst mér mjög mikilvægt að hlustað sé vel á neikvæða upplifun nemenda enda gæti sú endurgjöf flýtt fyrir því að kennarinn nái góðum tökum á þessari kennsluaðferð.
Gyða stærðfræðikennari
hjá stærðfræði.is