Þegar ég var í 9. bekk (sem í dag er 10. bekkur) þá var smá uppákoma inn í tíma sem varð til þess að kennarinn flúði. Nokkrum mínútum seinna kom Óli skólastjóri inn, með kladdann (bekkjarlistann með mætingum) í höndunum og renndi puttanum sínum yfir nöfnin og sagði svo öskureiður „Gyða og Ívar, þið mætið með B-bekknum frá og með morgundeginum”.
Ég skal alveg viðurkenna það að ég var ekki uppáhaldsnemandi margra kennara, en ég var nú ekki svo slæm að ég bæri ábyrgð að stórum hluta á því að A-bekkurinn var mjög erfiður. Ívar var alsæll, því þá lenti hann með besta vini sínum í bekk. Ég var aftur á móti ekki sátt. Ég var ekki ósátt af því að ég fékk ekki að vera með vinum mínum í bekk, nei ég var mjög ósátt af því að núna væri ég með stærðfræðikennara sem mér líkaði alls ekki við, hana Álfhildi.
Þannig að það sem ég gerði, var að fara í verkfall í stærðfræði. Ég tók ekki upp bækur og ég þóttist ekki heyra þegar Álfhildur talaði til mín. Álfhildur kenndi miðferðar-hópnum í B-bekknum stærðfræði. Ég var sem sagt svona týpískur meðal nemandi og var því í miðferð. Nemendur sem þurftu sérkennslu voru í hægferð og svo voru „kláru” nemendurnir í hraðferðarhópnum.
Ég gæti líklega skrifað ansi langan sunnudagspistil um allt dramað sem ég olli, en það er kannski óþarfi. En í stórum dráttum þá endaði þetta verkfall mitt í stærðfræði á því að Jafet, annar stærðfræðikennari í skólanum, talaði við mig og sagði mér að koma yfir í hraðferðahópinn – ég gæti það alveg.
Jafet var dásamlegur maður. Hann angaði eins og Camel sígarettupakki, enda reykti hann örugglega nokkra pakka á dag og sögurnar söguðu að þetta væru filters lausar Camel. Hann var alltaf eins klæddur, í svartri skyrtu með grátt bindi. Hann hefur líklega átt mjög margar svartar skyrtur og nokkur grá bindi.
Ég fór því að mæta með hraðferðahópnum í stærðfræði og hvað heldur þú að hafi gerst? Jú, reynslan mín er ekki einangrað tilfelli og það er ástæðan fyrir því að fræðin vara okkur við þessu. Ég var með kennara, hann Jafet, sem trúði á mig, sem varð til þess að ég trúði því að ég gæti ráðið við stærðfræðina sem hraðferðahópurinn var í og mér gekk mjög vel. Á þessum tíma var hraðferðarhópurinn að reikna það sem fyrsta árs nemar í framhaldsskóla voru að reikna.
Þetta er það sem kallað er Pygmalion áhrifin og tengist trú annarra á okkur. Til dæmis ef kennari trúir á nemanda þá getur það leitt til þess að nemandinn leggur meira á sig og nær miklum árangri. En það getur líka virkað á hinn veginn, ef kennari trúir ekki á nemanda þá getur það haft mjög neikvæð áhrif á nemandann. Ég hef skrifað um þessi áhrif áður og þú getur lesið um það hér.
Í dag eru nokkrir skólar á unglingastigi sem eru með getuskiptingu. Ég skil alveg pælinguna að baki þess að hjálpa og einbeita sér að þeim sem þurfa stuðning. En það er samt tvennt sem verður að hafa í huga:
Fyrra atriðið er þessi Pygmalion áhrif, sem geta orðið til þess að nemandi sem er spenntur og áhugasamur í stærðfræði og er settur í miðferðarhóp, getur upplifað það sem höfnun og bakslag. Hann hélt að hann væri að standa sig, hann langar að leggja mikið á sig, en svo er eins og kennarinn trúi ekki á hann og setur hann í miðferðarhóp. Það getur orðið til þess að nemandinn hætti að leggja sig fram og einkunnir hans fara versnandi. Oft eru þessir getuskiptu hópar þannig að nemendur eru fastir í hópnum og geta ekki unnið sig upp í næsta hóp, sama hversu mikið þeir leggja á sig eða bæta sig.
Seinna atriðið er að samkvæmt núverandi menntastefnu á að veita þrepaskiptan stuðning inn í bekk. Það þýðir að allir nemendur eiga að fá ákveðna kennslu sem ætti að virka fyrir 80-90% af bekknum. Síðan er einhver hluti (ekki sömu nemendur hverju sinni) sem þurfa smá tímabundinn stuðning þar til þeir hafa náð hinum í bekknum. Allan stuðning ætti að hugsa sem tímabundinn stuðning inní bekk, samkvæmt þessu kerfi, sem grunnskólarnir eiga að fylgja. Í einhverjum tilfellum eru um 3-5% nemenda sem þurfa alltaf stuðning, en allir aðrir í bekknum ættu einungis að þurfa tímabundinn stuðning og því getur getuskipting í hópa ekki verið rétt samkvæmt núgildandi Menntastefnu.
Ég skil vel að einhverjir skólar vilji hafa meiri stærðfræði fyrir ákveðna nemendur, en þá gætu þessir skólar boðið upp á stærðfræði-val í 10. bekk sem væri opið öllum nemendum í 10. bekk sem hafa áhuga á því.