Í vikunni sem er að líða fór ég í tvær skólaheimsóknir til Ítalíu. Þó að það sé alltaf hægt að gúggla hitt og þetta, þá jafnast ekkert á við það að mæta á staðinn og fá góða kynningu og geta spurt áhugaverðra spurninga.
Það var hitabylgja, 32°C hiti alla dagana, en það virtist ekki hafa mikil áhrif á nemendur sem voru mjög áhugasamir að læra á skólalóðinni áður en skóladagurinn hófst. Nemendur voru ýmist að læra einir eða hlýða hvort öðru yfir í pörum. Enginn sími var sjáanlegur. Ég sá strax að það var mikill metnaður hjá nemendum að leggja á sig að læra, þrátt fyrir að skóladagurinn væri ekki byrjaður og að hitinn væri nánast óbærilegur.
Ítalska skólakerfið er sambærilegt og í öðrum Evrópulöndum, þar sem nemendur þurfa að endurtaka bekk, ef þeir ná ekki ákveðnu lágmarki. Á Ítalíu þurfa nemendur að ná að lágmarki 6 (af 10) í einkunn í kjarnafögum (ítölsku, stærðfræði og auka tungumáli) til að þurfa ekki að endurtaka bekk.
Þrátt fyrir að nemendur í flestum Evrópulöndum þurfi að endurtaka bekk ef þeir ná ekki ákveðnu viðmiði, þá eru Ísland og Noregur þau tvö lönd þar sem nemendur flytjast sjálfkrafa milli ára óháð getu og gengi. Það sama er upp á teningnum á hinum norðurlöndunum, en þó er heimilt að láta nemendur endurtaka bekki en það er ekki algengt.
Ég spurði skólastjórnendur í þessum ítölsku skólum út í hvort að það væri algengt að nemendur þyrftu að endurtaka bekk og fékk þau svör að það væri mjög sjaldgæft. Skýringin lægi meðal annars í því að nemendur lærðu mikið heima til þess að þurfa ekki að endurtaka bekk!
Hérna er samantekt frá mér með rökum fyrir því að láta nemendur endurtaka bekk ef þeir ná ekki ákveðnu lágmarki í kjarnafögunum, sem eru stærðfræði, íslenska og enska.
Rök með endurtekningu ef árangur ekki nægur
Tryggir að nemendur hafi þann grunn sem þarf til að fara í þyngra efni.
Ef nemendur hafa ekki náð ákveðnum grunni í kjarnafögum, þá verður nám í næsta bekk mun erfiðara. Það dregur úr sjálfstrausti nemenda og gæti komið af stað vítahring vonleysis. Ef nemendur hafa hins vegar tilskilinn grunn, þá ætti breidd í getu innan bekkjar ekki að vera mikil, sem myndi auðvelda kennurum kennslu.
Tryggir að framhaldsskólinn taki við nemendum sem hafa lokið grunnskólaefni
Ef nemendur þurfa að ná ákveðnum viðmiðum til að komast í næsta bekk, þá mun framhaldsskólinn einungis þurfa að taka við nemendum sem hafa sannarlega klárað grunnskólaefni í stærðfræði, íslensku og ensku. Það sparar mjög mikinn pening fyrir ríkið þar sem um helmingur alls fjármags í t.d. stærðfræði í sumum framhaldsskólum er að fara í að kenna efni sem átti að kenna í grunnskóla. Þá verður líka hægt að segja, án þess að ljúga, að framhaldsskólinn á Íslandi sé 3 ár.
Hvatning fyrir nemendur
Ef nemendur vita að þeir þurfa að ná ákveðnu viðmiði í stærðfræði, íslensku og ensku þá er kominn hvati fyrir nemendur að leggja á sig til að ná þessum viðmiðum. Rannsóknir hafa sýnt að það að leggja á sig og sjá bætingu, eykur innri áhugahvöt nemenda. Einnig eykur það sjálfstjórn nemenda og nemendur taka meiri ábyrgð á eigin námi.
Hvatning fyrir kennara
Ef kennarar vita að nemendur þurfa að ná ákveðnu viðmiði til að komast í næsta bekk, þá trúi ég því að það sé meiri hvatning fyrir kennara að finna leiðir til að veita nemendum meiri aðstoð og upplýsa foreldra um stöðuna. Þetta ætti líka að hvetja kennara til að nýta gagnreyndar kennsluaðferðir sem eru hannaðar þannig að það henti öllum nemendum.
Aðhald fyrir foreldra
Ef foreldrar vita að barnið eða unglingur þeirra þarf að endurtaka bekk ef hann nær ekki ákveðnu viðmiði, þá eru meiri líkur á að foreldrar veiti þeim aðhald við námið og fari síður í tvær vikur til Tene á miðju skólaári. Það eru líka meiri líkur á að foreldrar leggi áherslu á heimanám og góðan undirbúning fyrir verkefni og próf.
Menntastefna 2030
Samkvæmt menntastefnu 2030, sem var byrjað að innleiða 2021, á að veita þrepaskiptan stuðning. Hann byggir á því að nemendur séu gripnir í tæka tíð og þeim veittur stuðningur til að tryggja að nemendur nái þeim grunni sem þarf til að halda áfram í flóknara efni. Þegar þessi stefna verður að fullu orðin innleidd í íslenska skólakerfið, þá ættu mjög fáir nemendur að þurfa að endurtaka bekk.
Ég finn fá sannfærandi rök gegn því að láta nemendur endurtaka bekk ef þeir ná ekki ákveðnu lágmarki í stærðfræði, íslensku og ensku.
Rök gegn endurtekningu
Fá ekki að fylgja jafnöldrum
Ég get ímyndað mér að það geti verið erfitt fyrir nemendur að fá ekki að fylgja jafnöldrum á milli ára. Nátengdur fjölskyldumeðlimur minn býr í Sviss og þar þurfti annar unglingurinn að endurtaka bekk. Það virtist ekki vera stórmál fyrir unglinginn sjálfan, en hafði kannski meiri áhrif á foreldrana. Þetta er náttúrlega bara eitt dæmi, en ég gæti ímyndað mér að þetta sé ekki endilega neitt stórmál í þeim löndum þar sem þetta er bundið í lög.
—
Öll Evrópulöndin sem eru með reglur sem tengjast endurtekningu á bekk ef námsárangur er undir ákveðnu viðmiði eru með mismunandi reglur. Í sumum löndum eru reglur um að hver nemandi megi ekki endurtaka bekk oftar en einu sinni, í öðrum má ekki láta yngstu nemendurna endurtaka bekk. Einnig er það í einhverjum löndum þar sem þetta mat er ekki eingöngu hlutlægt út frá einkunnum, heldur er það huglægt mat, hvort að það séu rök fyrir því að leyfa nemandanum að fara áfram þrátt fyrir að ná ekki viðmiðinu.
Ef við ættum að binda í lög að nemendur þyrftu að ná ákveðnu viðmiði á Íslandi til að fá að flytjast á milli bekkja, þá þyrfti að innleiða samræmt námsmat í þessum kjarnagreinum, stærðfræði, íslensku og ensku, fyrir hvern bekk. Það er hollt og gott að endurskoða menntakerfið og mér finnst alveg ástæða til þess að skoða hvort að við ættum að fara þessa leið á Íslandi.