Ég fór í bíó á föstudaginn langa, sá myndina Project Hail Mary. Það var uppselt á myndina, góð stemming, frábær mynd. Ég þarf ekki að vera með neina höskuldarviðvörun (spoiler alert), því ég er ekki að fara að fjalla um myndina almennt einungis út frá kennslufræðilegu sjónarhorni.
Aðalpersónan er náttúrufræðikennari, Dr. Grace, að kenna sirka 12 ára börnum. Örlítill hluti af myndinni gerist inní kennslustofu. Í umræddri kennslustund er hann að kenna um pláneturnar og nemendur eru jafn áhugasamir og kennarinn. Kennarinn er með lítinn handprjónaðan bolta sem hann notar í kennslufræðilegum tilgangi. Hann spyr spurningar og svo kastar hann boltanum og nemandinn sem grípur á strax að svara.
Ein spurningin sem hann varpaði fram var „hver er hraði ljóssins?“ Margir nemendur voru spenntir að fá að svara, hann kastaði boltanum til eins nemanda sem greip boltann og kennarinn hvatti nemandann til að vera fljótan að svara og staðfesti svo að svarið hans var rétt.
Ég er ótrúlega mikið að velta mér upp úr kennslufræði, námstækni og stærðfræðikennslu heima og maðurinn minn veit að mín skoðun er sú að sumt þurfa nemendur að vita! Það er ekki alltaf hægt að fletta upplýsingum upp. Við þurfum að geta sótt upplýsingar sjálfkrafa úr minni til að við getum nýtt vinnsluminnið í annað sem skiptir máli.
Eftir myndina þá minntist maðurinn minn af fyrra bragði á hvað hann var ánægður með hvernig kennslan fór fram. Það var verið að hvetja nemendur til að læra staðreyndir sem skipta máli, æfa sig að sækja upplýsingarnar yfir í langtímaminnið. Hann tók sem dæmi að í sinni vinnu þá vita allir að meðal hljóðhraði í vatni er um 1500 metrar á sekúndu, það er svona grunnþekking sem verður að koma sjálfvirkt úr minni þegar verið er að velta fyrir sér verkefnum í stærra samhengi. Þess má kannski geta að maðurinn minn er að þróa neðansjávarkafbáta og notar stærðfræði daglega i sinni vinnu.
Ég var ekki alveg sammála honum. Jú, ég er auðvitað sammála að nemendur þurfa læra staðreyndir utanað til að geta hugsað í stærra samhengi. Ég veit líka að það var ómetanlegt að sjá hvað kennarinn og nemendur voru áhugasamir og nemendum fannst greinilega mjög skemmtilegt í tíma hjá þessum kennara. Þetta leit allt mjög vel út.
En út frá kennslufræðilegu sjónarmiði hefði kennarinn getað gert betur.
Þegar hann skipulagði kennslustundina þá hefði hann geta hugsað:
– hvernig get ég hámarkað námsframvindu allra nemenda (þannig að allir fái tækifæri til að svara)
– hvernig get ég komið auga á nemendur sem hafa ekki náð því sem þeir þurfa að kunna (til að geta veitt þeim snemmbæran stuðning)
Þetta hefði verið auðvelt að útfæra, án þess að skemma þessa frábæru stemmingu í bekknum.
Almennt séð er ekki gott að spurningum sé varpað fram í stóran hóp, þannig að bara einn fái tækifæri að svara. Þá fá ekki allir nemendur tækifæri á að spreyta sig og kennarinn veit ekki hverjir það eru nákvæmlega sem vita ekki svarið. Þetta á við alla kennslu, líka lestrarkennslu. Það er ekki gott að gefa bara einum nemanda tækifæri á að lesa upphátt fyrir bekkinn.
Ef ég ætti að gefa Dr. Grace endurgjöf á kennsluna og hvernig hann gæti gert hana betri, þá væri það með því að nota kennsluaðferð sem fjölgar námstækifærum fyrir alla nemendur og um leið getur hann komið auga á þá nemendur sem vita ekki það sem þeir ættu að vita.
Í hans tilfelli myndi ég mæla með að hann léti alla nemendur vera með litla tússtöflu. Hann getur haldið á þessum fína prjónabolta, spurt spurninguna „hver er hraði ljóssins?“. Allir nemendur eiga síðan strax að skrifa svarið sem þeir halda á sína tússtöflu. Svo þegar kennarinn gefur merki, merkið gæti til dæmis verið að kasta þessum fína prónabolta ofan i skál á kennaraborðinu, þá ættu allir nemendur að lyfta upp sinni tússtöflu. Í kjölfarið staðfestir kennarinn hvaða svar sé rétt.
Allir nemendur fá tækifæri á að svara, allir nemendur fá strax endurgjöf frá kennaranum sem staðfestir hvaða svar er rétt, kennarinn sér hvaða örfáu nemendur vita ekki enn svarið við þessari mikilvægu staðreynd.
Bestu kveðjur,
Gyða stærðfræðikennari
PS. Rannsóknir benda á skýr tengsl á milli tíðni námseinda og námsárangurs barna. Námseind (learn unit) er grunneining í námi, þar sem nemendur eru spurðir, fá tækifæri til að svara og fá strax endurgjöf. Ef kennarar vilja hámarka nám nemenda, þá ættu þeir að skipuleggja kennsluna sína þannig að hún hámarki fjölda námseinda hjá öllum nemendum.