Ég er búin að kenna stærðfræði á framhaldsskólastigi í kennslustofu í tæp 15 ár. Nemendur eru jafn ólíkir og þeir eru margir, en það er alltaf ákveðinn hluti nemenda sem virðist finnast gaman að læra stærðfræði. Þetta eru nemendur sem mæta tímanlega í tíma, taka strax upp bækurnar, vita nákvæmlega hvert þeir eru komnir og byrja strax að vinna.
Svo er ákveðinn nemendahópur sem mætir alltaf seint, tekur ekki upp bækur nema þeir séu beðnir um það (nokkrum sinnum), virðast ekki vita hvernig á að opna bækurnar á réttum stað og hafa engan áhuga á að vinna, og reikna kannski 1-2 dæmi á 60 mínútum (með miklu aðhaldi og hvatningu frá mér).
Flestir nemendur eru síðan einhver staðar þarna á milli, margir þó mun nær fyrri lýsingunni.
Samkvæmt fræðunum (Schunk, 2018), þá liggur munurinn á áhugasömu nemendunum og þeim sem sýna áhugaleysi, í flóknu samspili milli eftirfarandi þátta: trú þeirra á eigin getu, markmiðasetningu og túlkunar þeirra á árangri.
Áhugasömu nemendurnir trúa því að þeir geti leyst verkefnin og eru þar af leiðandi tilbúnir að leggja á sig mikla vinnu. Þessir nemendur eru oft að hugsa um að bæta sig og vilja skilja efnið. Ef þeim gengur mjög vel á prófi eða með verkefni, þá þakka þeir því að þeir lögðu mikið á sig og það skilaði sér í góðu gengi. Ef þeim gengur ekki vel, þá vita þeir strax að þeir hefðu þurft að leggja meira á sig til að ná betri skilningi á efninu.
Nemendur sem líta út fyrir að vera áhugalausir, trúa yfirleitt ekki að þeir geti reiknað dæmi í stærðfræði og eru vissir um að þeim muni mistakast. Það er því ekki mjög hvetjandi fyrir þá að reyna eða leggja mikið á sig. Þeir forðast verkefni sem eru erfið og trúa því yfirleitt að þeir séu ekki klárir. Ef þessum nemendum gengur illa í verkefnum eða á prófi, þá telja þeir skýringuna vera að þeir séu ekki nógu klárir og ef þeim gengur vel þá halda þeir að það sé vegna þess að verkefnið var of létt.
Hvernig er hægt að fá áhugalausa nemendur til að verða áhugasamari?
Í fyrsta lagi er mikilvægt að hrósa nemendum fyrir vinnusemi og þrautseigju, fremur en að segja þeim að þeir séu “klárir”. Þegar nemendum gengur vel þarf að taka skýrt fram að skýringin liggi í því að nemandinn lagði mikið á sig, þannig tengir hann smám saman eigin árangur við það að leggja á sig, frekar en einhverja óbreytanlega hæfileika sem hann hefur eða hefur ekki.
Það hjálpar líka að setja upp viðráðanleg skammtímamarkmið sem ganga út á að leggja eitthvað á sig, fremur en að einblína bara á loka árangurinn. Þegar nemandinn nær þessum markmiðum smám saman, þá eykst trú hans á eigin getu.
Ef það er möguleiki, þá virkar vel að gefa nemendum val um verkefni, til dæmis að velja þau dæmi sem þeim langar að byrja að reikna. Öll dæmin eru kannski svipuð, en það að hafa val virkar betur á nemendur. Ef hægt er að tengja stærðfræðina við raunveruleikanun þá getur það líka gert verkefnið spennandi og merkingarbært.
Síðan er það grundvallaratriði að nemandi upplifi að umhverfið sem hann er í sé öruggt. Það má spyrja kennarann og það er engin spurning asnaleg. Nemandinn þarf að upplifa skilyrðislausa jákvæða viðurkenningu frá kennaranum, þannig að hann upplifi sig sem verðmætan einstakling í augum kennarans, þrátt fyrir að honum finnist stærðfræðin ekki skemmtileg.
Foreldrar geta lagt sitt af mörkum með því að leggja áherslu á vinnusemi og tengja árangur við þann erfiðleika sem lagður var í verkefnið. Það hjálpar líka að styðja unglinginn í að setja sér raunhæf markmið, þetta tvennt hefur áhrif á trú nemenda á eigin getu til lengri tíma.
Bestu kveðjur,
Gyða stærðfræðikennari
hjá stærðfræði.is
Heimild
Shunk, D. H. (2018). Learning theories: An educational perspective (8. útg.). Pearson.