Fyrir tveimur vikum skrifaði ég um þrjár raunprófaðar námstækniaðferðir, sem nemendur ættu að tileinka sér í stærðfræði ef þeir vilja virkilega læra, en ekki bara þykjast vera að læra. Í kjölfarið fékk ég fjöldan allan af póstum frá foreldrum sem voru að spyrja hvernig væri best að læra í öðrum fögum, þar sem yfirstrikun og endurlestur er ekki að skila árangri samkvæmt rannsóknum.
Ég ákvað því að taka saman helstu atriði úr annari rannsóknargrein eftir virta fræðimenn (Bjork o.fl., 2013), þar sem þeir fjalla um þekkingu á eigin hugsun (metacognition) og hvernig þessi þekking tengist námi. Ef nemandi vill verða góður námsmaður (e. sophisticated learner), þá þarf hann að hafa þekkingu á eigin hugsun og skilja hvernig er best að beita sér svo námið sé sem árangursríkast.
Lykillinn að góðum einkunnum er að stýra eigin námi með vísindalega raunprófuðum aðferðum frekar en að treysta á innsæi og aðferðir sem eru auðveldar og skila ekki árangri.
Hér eru helstu leiðirnar sem greinin mælir með til að ná árangri sem námsmaður:
(1) Notaðu virkar námsaðferðir (Active Participation). Upplýsingar skrifast ekki sjálfkrafa í minnið, þú verður að vera virkur þátttakandi í námsferlinu.
• Forðastu óvirkan lestur: Að lesa efni aftur og aftur eða skrifa glósur beint upp eftir opinni kennslubók er mjög óskilvirk leið til að læra.
• Úrvinnsla og tengsl: Reyndu að túlka og tengja nýja þekkingu við það sem þú veist fyrir. Notaðu eigin orð, búðu til útdrætti eða skipuleggðu efnið upp á nýtt.
(2) Prófaðu sjálfan þig reglulega (Retrieval Practice). Æfingapróf eða sjálfspróf eru ein öflugasta leiðin til að festa efni í minni.
• Endurheimt breytir minni: Þegar þú reynir að rifja upp upplýsingar verða þær aðgengilegri í framtíðinni.
• Notaðu flash-kort eða feldu glósurnar: Reyndu að endurskapa efnið án þess að líta á bókina.
• Ekki nota próf bara til að meta þig: Margir nemendur nota sjálfspróf aðeins til að athuga hvað þeir kunna, en rannsóknir sýna að prófið sjálft er í raun öflugt námstæki og markmiðið er að læra meira.
(3) Notaðu „Góða erfiðleika“ (Desirable Difficulties). Áhrifaríkasta námið finnst manni oft erfiðara og hægara í augnablikinu.
• Dreifðu náminu (Spacing): Í stað þess að troða öllu í hausinn daginn fyrir próf (e. cramming), skaltu dreifa námslotunum yfir lengri tíma. Þetta leiðir til mun betra langtímaminnis.
• Fléttaðu saman viðfangsefni (Interleaving): Ekki læra bara eina gerð af dæmum eða eitt efni í langan tíma. Fléttaðu saman mismunandi verkefni eða kafla, því það hjálpar þér að greina á milli ólíkra hugtaka.
(4) Forðastu þekkingarblekkingu (Illusions of Fluency). Mesta hættan við nám er að halda að maður kunni efnið betur en maður gerir í raun.
• Varastu auðvelda flæðið: Þegar þú lest texta sem er auðveldur í vinnslu eða skoðar svörin meðan þú lærir, færðu falska tilfinningu um að þú munir muna þetta á prófinu.
• Taktu „alvöru“ sjálfspróf: Besta leiðin til að vita hvort þú kunnir efnið er að taka próf án þess að hafa svörin við höndina og án þess að kíkja í bókina.
(5) Viðhorf til náms. (Growth Mindset)
• Lítum á villur sem tækifæri: Það að gera mistök og glíma við erfið verkefni er nauðsynlegur hluti af námi. Rannsóknir sýna að jafnvel þótt þú giskir vitlaust á svar, þá lærirðu efnið betur þegar þú sérð rétta svarið á eftir.
• Nám krefst áreynslu: Trúðu því að þú getir bætt þig með æfingu. Námsgeta er ekki föst stærð heldur eitthvað sem vex með vinnu.
Í stuttu máli: Ef þú vilt fá góðar einkunnir, þá borgar sig að skipta út endurlestrinum fyrir virkar aðferðir — prófa þig reglulega í efninu, dreifa náminu yfir vikuna og tengja nýtt efni við þína eigin þekkingu. Litlar breytingar á námsaðferðum geta skipt sköpum!
Bestu kveðjur,
Gyða stærðfræðikennari
hjá stærðfræði.is
PS. * Hvernig geta nemendur prófað sig úr efninu sem þeir eru að læra?
Það fer eftir því hvernig kennslubókin í faginu er uppbyggð. Til dæmis eru margar sögubækur eða bækur í náttúrufræði með spurningar aftast í kaflanum. Þá er gott að nýta þær spurningar til að prófa sig í efninu. Lykillinn er að kíkja ekki í bókina og leita að svarinu. Í stærðfræði, þá eru stundum sjálfspróf aftast í kaflanum og það er frábært að nýta þau próf til að prófa sig úr efninu. Ef kennslubókin er ekki með ýmis dæmi eða sjálfspróf í lok kaflans, þá geta nemendur valið nokkur dæmi af handahófi úr kaflanum, skrifað þau á blað og síðan reynt að leysa þessi völdu dæmi án þess að kíkja í bókina eða glósur.
Heimild
Bjork, R. A., Dunlosky, J., og Kornell, N. (2013). Self-regulated learning: Beliefs, techniques, and illusions. Annual Reviews of Psychology, 64, 417-444.