Nemendur þurfa yfirleitt að finna sínar eigin leiðir til að læra, því námstækni er almennt ekki kennd í skólum á Íslandi. Það hefur leitt til þess að nemendur nota aðferðir sem rannsóknir sýna að skila ekki árangri. Ef við tökum til dæmis námstækniaðferðirnar að lesa sama textann aftur og aftur eða strika undir eða yfir texta. Rannsóknir sýna að báðar þessar aðferðir skila ekki árangri. En hvers vegna eru þá flestir nemendur að nota þessar aðferðir?
Mér finnst svarið augljóst, það er vegna þess að þetta er eina námstækniaðferðin sem nemendur þekkja og þeim hefur ekki verið kennt hvernig á að lesa texta og glósa.
Árið 2013 kom út grein sem fjallaði um mjög viðamikla rannsókn sem var gerð til að kanna nytsemi tíu mismunandi námstækniaðferða (Dunlosky o.fl., 2013). Af þessum tíu aðferðum þá eru þrjár aðferðir sem teljast sem miðlungs eða mjög nytsamar og að mínu mati upplagt að nýta í stærðfræði. Ég ætla því að fara yfir þessar þrjár aðferðir úr greininni og koma með mína nálgun á það hvernig sé best að nýta hverja aðferð.
Sjálfskýringar (e. self-explanations)
Þessi aðferð snýst um að tala sig í gegnum útreikninga og geta lýst því hvað sé að gerast skref fyrir skref. Ég hef flokkað þetta undir námstækniaðferðirnar að tala upphátt eða að kenna öðrum. Þetta geta allir nemendur gert heima þegar þeir eru að læra stærðfræði og þetta er sérstaklega gagnlegt þegar nemendur fá rangt svar og sjá ekki í fljótu bragði hvers vegna, því sjálfskýringar hjálpa til við að skilja betur hvað nemandinn er að hugsa og dýpka skilning sinn á efninu.
Æfingapróf (e. practice testing)
Þessi aðferð gengur út á að nemendur eru að prófa sjálfa sig í því sem þeir eru að læra. Margar gamlar og góðar stærðfræðibækur eru með sjálfspróf í lok hvers kafla sem gæti gegnt þessu hlutverki. En nemendur geta einnig búið til sín eigin æfingapróf t.d. með því að velja eitt eða nokkur dæmi úr stærðfræðibókinni og reyna að leysa þau frá grunni og án aðstoðar bókarinnar. Það má líkja þessari aðferð við Autt blað aðferðina sem ég hef nokkrum sinnum skrifað um. Þá eru nemendur að fara yfir nýtt efni, þegar þeir telja sig hafa náð tökum á því efni, þá taka þeir autt blað og útskýra efnið á því blaði án þess að kíkja í bókina, þeir eru að prófa sjálfan sig í þessu tiltekna efni.
Dreifð æfing (e. distributed practice)
Þessi námstækniaðferð gengur út á að náminu sé dreift yfir á ákveðið tímabil. Til dæmis í stað þess að læra bara stærðfræði á sunnudögum í 5 klukkutíma, þá er betra að læra í klukkutíma á dag virka daga. Þegar ég byrjaði með námskeiðin mín á netinu árið 2013, þá var þetta eitt af því fyrsta sem ég lagði mikla áherslu á og sagði alltaf: hvort heldurðu að það sé betra að borða eitt epli á dag, eða sjö epli á sunnudögum? Svarið við því er svo augljóst, en það sama á við um nám, við fáum miklu meira út úr náminu með því að dreifa því niður á marga daga.
Svo ég taki þetta saman:
Þegar unglingurinn þinn er að fara yfir dæmi sem hann hefur þegar leyst eða sýnidæmi í bók, þá er gott fyrir hann að tala sig í gegnum dæmið og útskýra hvað sé að gerast skref fyrir skref.
Þegar unglingurinn þinn er að læra þá getur hann sjálfur prófað sig í því efni sem hann er að fara yfir, t.d. með því að taka autt blað og reyna við dæmið án þess að kíkja á glósur eða stærðfræðibókina.
Og síðast en ekki síst, þá er svo mikilvægt að dreifa náminu yfir á nokkra daga. Heilinn þarf tíma til að melta það sem við erum að læra og við græðum á að læra minna í einu og oftar.
Bestu kveðjur,
Gyða stærðfræðikennari
hjá stærðfræði.is