Íslendingar eru dálítið sér á báti þegar kemur að „æðum”. Allir eru tilbúnir að stökkva á vagninn og prófa eitthvað nýtt og henda því gamla góða til hliðar.
Það er eins með kennsluaðferðir og mat. Einn daginn eru allir Íslendingar komnir á ketó og það er best fyrir alla. Í dag eiga allir nemendur að fatta og uppgötva sjálfir, það er besta leiðin til að læra og nýja aðalnámskráin styður við þá kennsluaðferð.
En við vitum að sama mataræði hentar ekki öllum, t.d. hefur viðhorf, aldur og lífsstíll mikil áhrif á það hvernig matur hentar okkur best. Það er eins með kennsluaðferðir, það fer eftir stöðu nemenda hvaða kennsluaðferð hentar þeim best.
Hvort er betra að vera með beina kennslu (e. explicit instruction) eða nám sem nemendur uppgötva sjálfir (e. disovery learning)?
Þetta er einmitt spurning sem hefur ekki eitt “rétt” svar. Því það fer algjörlega eftir stöðu nemandans hvor kennsluaðferðin hentar betur.
Í fræðunum er þetta mjög skýrt. Ef nemendur standa höllum fæti í efninu sem verið er að kenna eða eru að læra efni sem þeir hafa engan grunn í þá er bein kennsla best fyrir þann nemendahóp.
Fyrir nemendur sem búnir eru að byggja upp góðan grunn og búa yfir þekkingu og færni í efninu, þá hentar betur fyrir þá nemendur að læra með því að uppgötva sjálfir.
En bara svo það sé enginn misskilningur, þá er bein kennsla (e. explicit instruction) ekki kennsla þar sem verið er að mata nemendur af upplýsingum. Það er kennsla þar sem efnið er bútað niður í viðráðanlegar einingar og nemendur fá tækifæri á að sjá kennarann leysa verkefnið, síðan reyna nemendur saman með kennara að leysa sambærilegt verkefni og svo fá nemendur tækifæri á að æfa sig sjálfir. Þegar þessari aðferð er beitt með réttum hætti þá er mjög ákveðið og skilvirkt nám í gangi og mikil gagnvirkni milli kennara og nemanda.
Hvaða kennsluaðferð er þá best að nota, ef við erum með einn kennara sem þarf að kenna einum bekk sama efnið?
Það er erfitt að svara þessu, en mitt mat er að uppgötvunarnám fyrir heilan bekk er ekki ákjósanlegasta leiðin ef við erum með nemendahóp sem stendur illa námslega séð eða ef verið er að kenna alveg nýtt efni.
Ef við tengjum þessar kennsluaðferðir við kennslubækur, þá eru gömlu stærðfræðibækurnar Almenn Stærðfræði settar upp með þeim hætti að þær styðja við beina kennslu á meðan stærðfræðibækurnar Átta-Tíu eru miðaðar við uppgötvunarnám. Síðan er Skali einhvers staðar mitt á milli.
Þannig að þegar við veltum fyrir okkur hvaða kennsluaðferð hentar best, verðum við líka að huga að því að kennsluefnið sé að styðja við kennsluaðferðina sem verið er að nota.