Það er mikið rætt um nemendur á einhverfurófi og þá sem eru með ADHD. Oft eru það sýnileg einkenni sem verða til þess að nemendur fá greiningu. Til dæmis vekja strákarnir mesta athygli þegar kemur að ADHD, þar sem einkennin þeirra eru gjarnan áberandi, eins og ofvirkni og truflun í kennslustundum. Stelpur með ADHD fara hins vegar oftar undir ratsjána. Hjá þeim er það athyglisbresturinn sem ræður för og hann truflar síður kennslustundir. Þess vegna greinast þær gjarnan seinna, jafnvel ekki fyrr en á fullorðinsárum.
Við vitum að u.þ.b. 3–5% barna eru með ADHD og 1–2% eru á einhverfurófi. En það er önnur þroskaröskun sem er enn algengari og jafnframt ósýnileg. Það er málþroskaröskun DLD (e. DLD – Developmental Language Disorder). Tölfræðin segir að 7–8% barna séu með þessa röskun. Það eru tveir nemendur í hverjum bekk!
Þegar málþroskaröskun fer óséð og ógreind, þá getur hún litið út eins og leti, áhugaleysi eða jafnvel ókurteisi. Sérstaklega hjá unglingum.
Einkenni geta verið:
– Virðist ekki skilja fyrirmæli sem aðrir skilja
– Gleymir hlutum, er óskipulagður
– Á erfitt með að tjá sig og útskýra hvað gerðist
– Sýnir hegðunarerfiðleika
– Virkar utan við sig eða áhugalaus
Ég verð að viðurkenna, að fyrir tveimur vikum vissi ég lítið sem ekkert um þessa röskun. En nú veit ég þetta:
Málþroskaröskun DLD er algengasta röskunin og hún er ósýnileg. Það þýðir að ógreindu börnin fá ekki þann stuðning sem þau þurfa.
Hvað getur þú gert?
Ef þig grunar að barnið þitt eða unglingur (eða einhver sem þú þekkir) gæti verið með málþroskaröskun DLD, er fyrsta skrefið að ræða við umsjónarkennarann og fá mat með sérkennara skólans. Það þarf ekki að bíða eftir formlegri greiningu til að hefja stuðning. Það er hægt að bregðast við strax og það skiptir máli.
Ég hef sjálf kennt fjölda nemenda í gegnum árin og ég velti fyrir mér hversu margir þeirra voru að kljást við ósýnilega röskun, sem enginn tók eftir.
Við getum ekki hjálpað öllum. En við getum opnað augun og fundið þessa ógreindu nemendur áður en það verður of seint.
Gyða stærðfræðikennari
hjá stærðfræði.is