Við tökum því oft sem gefnu að námsárangur í bekk fylgi normalkúrvu: fáir nemendur eru framúrskarandi, flestir í meðallagi og fáir sem dragast aftur úr. En hvað ef þetta er ekki eðlileg dreifing á getu nemenda, heldur afleiðing af því hvernig við kennum? Hvað ef nánast allir nemendur gætu náð framúrskarandi árangri?
Rannsókn Bloom og tveggja staðalfrávika vandamálið
Árið 1984 birti Benjamin Bloom rannsókn (Bloom, 1984) sem sýndi fram á að ef meðalnemandi í bekk fengi einstaklingskennslu í stað bekkjarkennslu, þá myndi hann verða betri en 98% nemenda í bekknum. Þessi rannsókn fékk nafnið „The 2 Sigma Problem” eða vandamálið með tvö staðalfrávik.
Spurningin sem Bloom lagði fyrir var einföld en krefjandi: Hvernig getum við veitt öllum nemendum kennslu og stuðning sem skilar þeim bætingu upp á tvö staðalfrávik?
Við vitum hvað þarf að gera til að hífa nemanda frá því að vera meðalnemandi til að vera í topp 2%, en það er erfitt að veita þá þjónustu. Við getum ekki haft 30 kennara í 30 manna bekk.
Þrjár kennsluaðferðir í samanburði
Í rannsókninni var skoðaður árangur þriggja mismunandi leiða til að kenna nemendum:
1. Hefðbundin kennsla: einn kennari, 30 nemendur. Kennsla sem samanstendur af innlögn, verkefnum og prófum.
2. Færnikennsla (e. mastery learning): einn kennari, 30 nemendur. Eftir hvern kafla eru lögð fyrir stutt próf, ekki til einkunnar heldur til að kanna skilning. Þeir nemendur sem ekki ná fullum tökum fá strax markvissa aðstoð áður en hópurinn heldur áfram. Þeir sem hafa náð tökum geta fengið auka verkefni til að dýpka skilninginn, eða verið fengnir til að hjálpa samnemendum, sem er einnig gríðarlega áhrifarík kennsluaðferð. Lykillinn er, að ekki er haldið áfram fyrr en allir hafa náð ákveðnum lágmarks skilningi.
3. Einkakennsla: einn kennari með einn til þrjá nemendur. Kennsla miðuð að þörfum nemandans, nemandinn fær strax endurgjöf, kennarinn metur svipbrigði nemandans og grípur inn í ef með þarf, með útskýringum sem hæfir þekkingu nemandans.
Mynd 1 Námsárangur nemenda eftir kennsluaðferð (tveggja staðalfrávika vandamálið).
Ath. Endurprentuð mynd úr The 2 sigma problem: The search for methods of group instruction as effective as one-to-one tutoring, eftir B. S. Bloom, 1984, Educational Researcher, 13(6), bls. 4–16.
Eins og sjá má á myndinni hérna að ofan, þá voru niðurstöðurnar afgerandi.
Færnikennsla (mastery learning) bætir nemendur um 1 staðalfrávik og einkakennsla bætir nemendur um tvö staðalfrávik frá hefðbundinni bekkjarkennslu.
Hvað gerir einkakennslu svona árangursríka?
Það er mikil gjá milli árangurs nemenda sem fá stuðning með hefðbundinni kennslu og þess árangurs sem þeir gætu sýnt með einkakennslu. En hvað er það nákvæmlega í einkakennslu sem skilar þessum árangri?
Stöðug og tafarlaus endurgjöf. Kennarinn sér á svipbrigðum nemandans hvort hann skilji efnið og getur strax leiðrétt misskilning. Í hefðbundinni bekkjarkennslu getur nemandi setið heila kennslustund án þess að skilja neitt og án afskipta kennara.
Virkni. Í einkakennslu er nemandinn stöðugt að leysa dæmi, svara spurningum og útskýra hugsun sína. Í bekkjarkennslu getur nemandi auðveldlega verið óvirkur mestallan tímann.
Sérsniðnar útskýringar. Kennarinn þekkir hvernig nemandinn hugsar og getur fundið út með samtali hvað það er sem hann skilur ekki. Hann getur lagað orðalag sitt og útskýringar að stöðu nemandans.
Raunhæfar lausnir sem brúa bilið
Markmið greinar Bloom var ekki að kvarta og kveina, heldur að finna leiðir sem geta komið okkur nær þessum tveimur staðalfrávikum. Það sem hægt er að gera með einn kennara í 30 manna bekk er einkum þrennt:
– Veita stöðuga endurgjöf
– Virkja nemendur
– Tryggja að allir hafi þá grunnþekkingu sem þarf áður en haldið er áfram
Þegar þessum aðferðum er beitt saman, með einn kennara og 30 nemendur, er hægt að bæta nemendur um 1,6 staðalfrávik. Það er því hægt að komast ótrúlega nálægt þessum tveimur staðalfrávikum með aðeins einn kennara.
Þetta er í samræmi við Menntastefnu 2030 (Stjórnarráð Íslands, n.d.), en þar er einmitt lögð áhersla á þrepaskiptan stuðning sem felur í sér stigskiptan stuðning, þar sem mælingar og gögn eru hluti af kennslunni til að geta gripið strax inní og veitt viðeigandi stuðning.
Hvað þýðir þetta?
Þessi rannsókn sýnir að það er stór gjá milli hefðbundinnar kennslu og þess sem er mögulegt. Gjáin gefur okkur vísbendingu um að við séum stórlega að vanmeta námsgetu flestra nemenda. Hæfileikarnir eru til staða, en það er stuðningurinn og aðferðir sem eru það ekki.
Góðu fréttirnar eru að það er hægt að brúa stóran hluta þessarar gjáar með aðferðum sem við vitum að virka.
Nýir möguleikar með gervigreind
Þegar þessi grein kom út, árið 1984, var hægara sagt en gert fyrir bekkjarkennara að brúa þetta bil. En með tilkomu gervigreindar ættu að opnast nýjar leiðir til að gera þessa vinnu mun auðveldari og skilvirkari, sérstaklega þegar kemur að því að veita nemendum stöðuga endurgjöf, meta stöðu þeirra og byggja upp þann skilning sem vantar áður en haldið er áfram.
Ég er að taka námskeið í gervigreindarlæsi við Háskóla Íslands og kennarinn minn benti okkur á þessa grein Blooms. Kannski er það einmitt núna, með hjálp gervigreindar ásamt færum kennurum og góðri bekkjarstjórnun, sem við getum komist nálægt því að leysa tveggja staðalfrávika vandamálið sem Bloom benti á fyrir rúmlega fjörutíu árum síðan.
Með réttum kennsluaðferðum geta nánast allir nemendur náð þeim árangri sem við teljum í dag aðeins á færi úrvals nemenda.
Bestu kveðjur,
Gyða stærðfræðikennari
hjá staerdfraedi.is
Heimildir
Bloom, B. S. (1984). The 2 sigma problem: The search for methods of group instruction as effective as one-to-one tutoring. Educational Researcher, 13(6), 4–16.Sótt af https://web.mit.edu/5.95/www/readings/bloom-two-sigma.pdf
Stjórnarráð Íslands. (n.d.). Heildstæð skólaþjónusta byggð á þrepaskiptum stuðningi sem styður við nám og farsæld barna og ungmenna. https://www.stjornarradid.is/verkefni/menntamal/menntastefna-3/adgerdir-2/adgerd-1-heildstaed-skolathjonusta-byggd-a-threpaskiptum-studningi-sem-stydur-vid-nam-og-farsaeld-barna-og-ungmenna/
PS.
Rannsóknin var gerð á nemendum á fyrsta og öðru ári í framhaldsskóla. Greinarhöfundur telur að hægt sé að yfirfæra þetta yfir á grunn- og háskólastig. Rannsóknin var meðal annars gerð í hópum sem verið var að kenna Algebru 2 og frönsku.